Thailand Accident Research Center
ศูนย์วิจัยอุบัติเหตุแห่งประเทศไทย

การประเมินดัชนีความปลอดภัยของโครงข่ายถนนในพื้นที่จังหวัดนำร่อง

Road Assessment Program for Phuket Road Network
Sponsor:  ThaiHealth Promotion Foundation
Status:  Completed
Project period:  June 2015 - July 2016

การประเมินดัชนีความปลอดภัยของโครงข่ายถนน หรือ Road AssessmentIndex (RAI) เป็นการตรวจสอบความปลอดภัยของถนนเพื่อหาความบกพร่องด้านความปลอดภัยที่อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุอันเนื่องมาจากสภาพแวดล้อมของถนน มีจุดมุ่งหมายเพื่อลดอุบัติเหตุทางถนนด้วยการปรับปรุงความปลอดภัยของโครงสร้างพื้นฐานและองค์ประกอบต่างๆ ของถนนผลที่ได้จากการประเมินดัชนีความปลอดภัยของโครงข่ายถนนคือระดับความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ประเมินได้จากความถี่และความรุนแรงของการเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งจะช่วยในการระบุช่วงของถนนที่มีความเสี่ยงในระดับต่างๆ และนำไปสู่การกำหนดแนวทางแก้ไขปรับปรุงด้านความปลอดภัย ถนนที่มีความเสี่ยงสูงจะถูกตรวจสอบและปรับปรุงให้เกิดความปลอดภัยโดยใช้การออกแบบทางด้านวิศวกรรมที่เหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงและความรุนแรงในการเกิดอุบัติเหตุ(iRAP, 2014)

การประเมินดัชนีความปลอดภัยของโครงข่ายถนนในต่างประเทศนั้น มุ่งเน้นไปที่มาตรการในการปรับปรุงการออกแบบถนนเพื่อความปลอดภัยของคนเดินเท้าและผู้ใช้รถจักรยานเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นกลุ่มของผู้ใช้ถนนที่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูง แต่อย่างไรก็ดีกฎข้อบังคับ รวมถึงพฤติกรรมในการใช้รถใช้ถนนในแต่ละประเทศย่อมมีความแตกต่างกัน ข้อสรุปหรือแนวทางการแก้ปัญหาจากการศึกษาของต่างประเทศจึงอาจให้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพต่างกันเมื่อถูกนำมาใช้ในประเทศไทย ดังนั้นนโยบายหรือมาตรการที่จะนำมาใช้ในการปรับปรุงความปลอดภัยของถนนในประเทศไทยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ จึงควรเกิดจากการศึกษาองค์ประกอบต่างๆ ที่มีลักษณะเฉพาะในแต่ละพื้นที่ เพื่อให้ได้ผลการศึกษาที่จะนำไปสู่แนวทางการแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพและก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการลดอุบัติเหตุทางถนน

อย่างไรก็ตาม ขั้นตอนและวิธีการประเมินดัชนีความปลอดภัยทางถนนนั้น เป็นวิธีที่ยังไม่เคยนำมาใช้ประเมินถนนจริงในประเทศไทย ดังนั้นจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่บุคลากรของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิศวกรที่ทำงานด้านความปลอดภัยทางถนน จำเป็นที่จะต้องเรียนรู้ถึงกระบวนการทำงานการประเมินความปลอดภัยทางถนนตามหลักสากล ทางศูนย์วิจัยอุบัติเหตุแห่งประเทศไทย สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย จึงได้ร่วมมือกับทางInternational Road Assessment Programme (iRap) ทำการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการประเมินดัชนีความปลอดภัยทางถนน ให้แก่หน่วยงานที่รับผิดชอบทางถนนที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งเน้นในระดับจังหวัด เพื่อที่หน่วยงานในระดับจังหวัดจะได้ทำการจัดสรรงบประมาณและทำการแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพและทันท่วงที

วัตถุประสงค์ของโครงการ

  • เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการประเมินดัชนีความปลอดภัยทางถนนตามหลักสากลให้แก่หน่วยงานที่รับผิดชอบด้านถนนในระดับจังหวัด
  • เพื่อประเมินดัชนีความปลอดภัยของโครงข่ายถนนในจังหวัดนำร่อง
  • เพื่อนำผลการศึกษาไปใช้ในการปรับปรุงความปลอดภัยทางถนน
  • เพื่อผลักดันให้เกิดมาตรฐานการประเมินดัชนีความปลอดภัยของโครงข่ายถนนที่มีความเป็นสากล
  • เพื่อส่งเสริมให้หน่วยงานท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาความปลอดภัยทางถนน